عمر خیام همه‌ چیزدان، فیلسوف، ریاضی‌ دان، ستاره‌ شناس و شاعر رباعی‌ سرای ایرانی در دوره ی سلجوقی می باشد که در قرن پنجم هجری در نیشابور به دنیا آمد. خیام در دوران جوانی به فراگیری علم و دانش پرداخت به طوری که در فلسفه، نجوم و ریاضی به مقامات بلندی رسید و در علم طب نیز مهارت داشت. او فقه را در میان‌ سالی در محضر امام موفق نیشابوری آموخت و حدیث، تفسیر، فلسفه، حکمت و ستاره‌ شناسی را نیز فرا گرفت. در حدود سال ۴۴۹ هجری تحت سرپرستی ابوطاهر، قاضی‌القضات سمرقند، کتابی دربارهٔ معادله‌های درجهٔ سوم به زبان عربی نوشت تحت نام رساله فی البراهین علی مسائل الجبر و المقابله و از آن‌جا که با خواجه نظام‌ الملک طوسی رابطه‌ای نزدیک داشت، این کتاب را پس از نگارش به خواجه تقدیم کرد.(ریاضی ابتدایی)

سپس خیام به دعوت شاه جلال‌ الدین ملکشاه سلجوقی و وزیرش به اصفهان می‌ رود تا سرپرستی رصدخانهٔ اصفهان را به‌عهده گیرد. او هجده سال در آن‌جا مقیم می‌شود و در نهایت گاه‌ شمار جلالی یا تقویم جلالی را دسته‌ بندی کرد. حدودا در سال‌ ۴۵۶ خیام مهم‌ترین و تأثیرگذارترین اثر ریاضی خود را با نام رساله فی شرح ما اشکل من مصادرات اقلیدس را می‌نویسد و در آن خطوط موازی و نظریهٔ نسبت‌ها را شرح می‌دهد.

 پس از درگذشت ملک‌شاه و کشته شدن نظام‌ الملک، خیام اصفهان را ترک کرد و به مرو، پایتخت جدید سلجوقیان، رفت و احتمالاً رساله‌های میزان الحکم و قسطاس المستقیم را در آن‌جا نوشت. علاوه بر این رسالهٔ مشکلات الحساب (مسائلی در حساب) نیز احتمالاً در همین سال‌ها نوشته شده‌ است. 

سرانجام خیام بین سال های ۵۱۷–۵۲۰ هجری قمری در نیشابور از دنیا رفت. هم‌ اکنون آرامگاه او در شهر نیشابور، در باغی که آرامگاه امامزاده محروق در آن واقع شده، قرار گرفته‌ است.

عمر خیام
عمر خیام

مطالعات ریاضی عمر خیام

تا قبل از کشف رساله ی خیام در جبر، شهرت او در مشرق‌ زمین به دلیل اصلاحات سال و ماه ایرانی و در غرب به واسطه ی ترجمه ی رباعیاتش بوده. اگر چه دستاوردهای خیام در ریاضیات به صورت منبع دست اول در بین ریاضی دانان اروپایی سده ی ۱۹ میلادی مورد استفاده نبوده، اما می توان رد پای خیام را به واسطه ی طوسی در پیشرفت ریاضیات در اروپا مشاهده نمود. کهن  ترین کتابی که از خیام نامی به میان آورده و نویسنده ی آن هم دوره ی خیام بوده، نظامی عروضی مؤلف چهار مقاله است؛ ولی او خیام را در ردیف منجمین ذکر می کند و اسمی از رباعیات او نمی آورد.(ریاضی ابتدایی)

یکی از آثار ریاضی خیام همانطور که گفته شد رساله فی شرح ما اشکل من مصادرات اقلیدس می باشد. او در این کتاب اصول موضوعه ی هندسه ی اقلیدسی اصل موضوعه ی پنجم اقلیدس را درباره ی قضیه ی خطوط متوازی که شالوده ی هندسه ی اقلیدسی است، مورد مطالعه قرار می دهد و اصل پنجم را اثبات می کند.

معادلات درجه اول، دوم و سوم

می توان گفت خیام اولین کسی است که به تحقیق منظم علمی در معادلات درجه اول، دوم و سوم پرداخته و آن ها را به صورت تحسین آوری طبقه بندی کرده است. کتاب او در مورد علم جبر که شامل این تحقیقات است، نشان دهنده ی فکر منظم علمی او بوده و یکی از برجسته ترین آثار قرون وسطایی در این علم می باشد.

لذا عمر خیام اولین کسی بود که نشان داد معادله ی درجه ی سوم ممکن است دارای بیش از یک پاسخ باشد یا این که اصلاً جوابی نداشته باشند. «آنچه که در هر حالت پنداشته شده رخ می دهد بستگی به این دارد که آن مقاطع مخروطی که او از آنها استفاده می کند در هیچ نقطه یکدیگر را برش ندهند، یا در یک یا دو نقطه یکدیگر را برش ندهند.».

رساله فی البراهین علی مسائل الجبر و المقابله، که در آن بیشتر از جبر هندسی برای حل معادلات درجه سوم استفاده می کند. برگن معتقد است هرکسی که ترجمه ی انگلیسی جبر خیام را به دفعات بخواند، متوجه استدلالات روشن خیام خواهد شد و از نکات خیلی جالبی در مورد تاریخ انواع گوناگون معادلات اطلاع پیدا خواهد کرد.(ریاضی ابتدایی)

شرکت ریاضی ستاره آموز آسیا

شرکت ریاضی ستاره آموز آسیا ،بنیان گذار سبک استارمس است که نه تنها در ایران بلکه در کشورهای دیگر جهان نیز از بسیاری جنبه ها نمونه ی مشابهی ندارد. این سبک برای اولین بار توسط دکتر عبداله علی اسماعیلی در ایران پایه گذاری شده و تمامی اجزای آن بر اساس شرایط بومی کشور است. آموزش های سبک استارمس در ده دوره ی اصلی و ۴ دوره ی تابستانه برگزار می شود که طی آن ها تمامی مفاهیم کتاب های درسی ایران از پایه ی پیش دبستانی تا پایه ی چهارم در یک سلسله بازی های جذاب به نام ستاره گنجانده شده است.

هر یک از دوره های اصلی به سه مرحله تقسیم می شود. این شرکت برای فعالیت های خود اعتبارنامه از وزارت آموزش و پرورش دارد و تمامی مراحل اداری و قانونی را سپری کرده است. این سبک در مدارس طرف قرارداد اجرا می شود و برای ثبت نام در سایت ،ابتدا باید نام مدرسه ی فرزند شما در سایت به ثبت رسیده باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست
logo-samandehi